Συμετοχή στον κύκλο ομιλιών «Από το τυπογραφείο στη βιβλιοθήκη» στο Ίδρυμα Αικατερίνη Λασκαρίδη

Ο Ανδρέας Φατούρος, ο Κωνσταντίνος Χούλης και η Μαρία Γενιτσαρίου, ιδρυτικά μέλη του Triton & Shell – Paper Art Hub, συμμετείχαν στον δεύτερο κύκλο ομιλιών του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη «Από το τυπογραφείο στη βιβλιοθήκη – Παλιά βιβλία, νέες ιστορίες», παρουσιάζοντας διαφορετικές όψεις της ιστορίας και της υλικότητας του βιβλίου.

Τρία ιδρυτικά μέλη του Triton & Shell – Paper Art Hub συμμετείχαν στον δεύτερο κύκλο ομιλιών «Από το τυπογραφείο στη βιβλιοθήκη – Παλιά βιβλία, νέες ιστορίες», που διοργάνωσε η Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 2026.

Ο κύκλος ήταν αφιερωμένος στην υλική υπόσταση και την παραγωγή του βιβλίου, με αφετηρία σπάνια και πολύτιμα τεκμήρια από τις συλλογές της Ιστορικής Βιβλιοθήκης και με θεματικές γύρω από το χαρτί, τη βιβλιοδεσία, την τυπογραφία και την εικονογράφηση.

«Από το φύλλο στο βιβλίο: η γέννηση του ευρωπαϊκού χειροποίητου χαρτιού»

Στις 17 Φεβρουαρίου 2026, ο Ανδρέας Φατούρος, συντηρητής αρχειακού και βιβλιακού υλικού και ιδρυτής του Triton & Shell, παρουσίασε την ομιλία «Από το φύλλο στο βιβλίο: η γέννηση του ευρωπαϊκού χειροποίητου χαρτιού».

Η παρουσίαση ακολούθησε τη διαδρομή του χαρτιού από την Κίνα προς την Ευρώπη και επικεντρώθηκε στην απαρχή και την εξέλιξη της ευρωπαϊκής χειροποίητης χαρτοποιίας, στις πρώτες ύλες και στις σημαντικότερες τεχνολογικές καινοτομίες, από τον Μεσαίωνα έως την έναρξη της βιομηχανικής παραγωγής.

Μετά την ομιλία πραγματοποιήθηκε επίδειξη κατασκευής χειροποίητου χαρτιού, με παρουσίαση επιλεγμένων παραδοσιακών εργαλείων από τη συλλογή του Triton & Shell και χαρακτηριστικών εκδόσεων από τις συλλογές της Ιστορικής Βιβλιοθήκης με ευρωπαϊκά υδατόσημα.

▶ Παρακολουθήστε την ομιλία στο YouTube: https://youtu.be/IxSmOSX4Dbs?si=S4X57HafONYRsUeE

«Ένα ευγενές υλικό: η περγαμηνή»

Στις 10 Μαρτίου 2026, ο Κωνσταντίνος Χούλης, Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και ιδρυτικό μέλος του Triton & Shell, παρουσίασε την ομιλία «Ένα ευγενές υλικό: η περγαμηνή. Τυπολογίες και παραδείγματα περγαμηνών βιβλιοδεσιών στις συλλογές της Ιστορικής Βιβλιοθήκης».

Η παρουσίαση επικεντρώθηκε στην ιστορική διαδρομή της περγαμηνής, από την ευρεία χρήση της ως υπόστρωμα γραφής στα χειρόγραφα βιβλία έως τη σταδιακή αξιοποίησή της ως υλικό βιβλιοδεσίας μετά την επικράτηση της τυπογραφίας στην Ευρώπη.

Μέσα από παραδείγματα των συλλογών της Ιστορικής Βιβλιοθήκης παρουσιάστηκαν διαφορετικές τυπολογίες περγαμηνών βιβλιοδεσιών, τεχνικές κατασκευής και διακόσμησης, καθώς και η ιδιαίτερη ανθεκτικότητα και συμπεριφορά αυτού του ιστορικού υλικού.

▶ Παρακολουθήστε την ομιλία στο YouTube: https://youtu.be/Vuobv1SqYtg?si=_Hjc9AT_FZoNX83F

«Χρωματίζοντας το άχρωμο: Οι δια χειρός επιζωγραφίσεις χαρακτικών, 16ος–19ος αιώνας»

Στις 17 Μαρτίου 2026, η εικαστική καλλιγράφος και ερευνήτρια Μαρία Γενιτσαρίου, ιδρυτικό μέλος του Triton & Shell, παρουσίασε την ομιλία «Χρωματίζοντας το άχρωμο: Οι δια χειρός επιζωγραφίσεις χαρακτικών, 16ος–19ος αιώνας. Μέθοδοι και τεχνικές».

Η παρουσίαση επικεντρώθηκε στον χειροποίητο επιχρωματισμό τυπωμένων εικόνων σε βιβλία και χάρτες από την εμφάνιση της τυπογραφίας έως τον 19ο αιώνα. Παρουσιάστηκαν οι χρωστικές, τα υλικά και τα εργαλεία της εποχής, η προέλευσή τους και οι τρόποι παρασκευής και εφαρμογής τους, καθώς και οι διαφορετικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνταν για την επιζωγράφιση χαρακτικών.

Στο πλαίσιο της ομιλίας πραγματοποιήθηκε επίσης πρακτική επίδειξη επιζωγράφισης χαρακτικού με ιστορικές χρωστικές, χρησιμοποιώντας υλικά, εργαλεία και τεχνικές αντίστοιχες με εκείνες της εποχής. Η επίδειξη έδωσε τη δυνατότητα στους παρευρισκόμενους να παρακολουθήσουν στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο ένα μονόχρωμο τυπωμένο χαρακτικό μετατρεπόταν σε έγχρωμη εικόνα.

▶ Παρακολουθήστε την ομιλία στο YouTube: https://youtu.be/cnO4lMp2AaA?si=TX0QG8QbZ0W1_GUz

Η συμμετοχή των μελών του Triton & Shell στον κύκλο ανέδειξε τρεις διαφορετικές αλλά στενά συνδεδεμένες περιοχές έρευνας και δραστηριότητας του φορέα: το χαρτί και την ιστορία της κατασκευής του, τα υλικά και τις δομές του ιστορικού βιβλίου, και τις παραδοσιακές τεχνικές γραφής, χρώματος και εικονογράφησης.

Η συνεργασία με την Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη αποτέλεσε παράλληλα μια ευκαιρία σύνδεσης των ιστορικών συλλογών και της έρευνας με την πρακτική γνώση των υλικών και των τεχνικών που βρίσκονται πίσω από την κατασκευή και την ιστορία του βιβλίου.